Mobiel living lab maakt biobased bouwen tastbaar

Het ‘Levenshuis’ beleeft zijn première op de vakbeurs HOUTBOUW. Met dit Living Lab willen bijna 50 partners laten zien wat er nu al mogelijk is aan biobased bouwen. Zij willen daarmee ontwerpers, bouwers, opdrachtgevers en gemeentes inspireren en ondersteunen bij toepassing van meer biobased materialen.

Het Levenshuis is een mobiel huis dat niet per se een product is, maar vooral een showroom van wat er verkrijgbaar is aan biobased, gezonde en brandveilige oplossingen. “Mensen moeten dat kunnen zien, voelen en ervaren. Omdat mensen niet allemaal naar één bepaalde locatie komen, willen wij naar de mensen toe gaan. Vandaar dat we hebben gekozen voor een mobiele opbouw op een grote oplegger. Die oplegger is overigens hergebruikt; die heeft al heel wat kilometers afgelegd”, zo vertelt initiatiefnemer Joël Horn (28).

Horn initieerde dit Living Lab vanuit een persoonlijke drive. “Mijn vader is ondernemer, mijn moeder heeft hart voor de natuur, zelf ben ik een bouwer. Daar kwam veel daadkracht bij toen ik op mijn 21^e een kankerdiagnose kreeg en die overwon. Het zet je tot nadenken over wie je bent, maar ook over wat een gezonde, voedende leefomgeving is. Het idee voor het Levenshuis is een klein jaar geleden ontstaan, mede omdat we als maatschappij en bouwsector in een transitie zitten naar biobased bouwen.”

Traditioneel bouwen

Horn is als adviseur voor circulariteit en business ontwikkeling werkzaam bij houthandel Oldenboom (Doetinchem en Harlingen), maar het initiatief nam Horn vanuit zijn eigen onderneming, Pendulum. Oldenboom is wel een structurele partner in het mobiele Levenshuis en adopteert die voor de vakbeurs HOUTBOUW. Daarnaast was de hoeveelheid hout, plaat en isolatiemateriaal bij het bedrijf een inspiratiebron. “Er ligt zo veel potentieel voor de hele maatschappij in biobased materiaal en de leverbare hoeveelheid als we lokaal groeien. Het is de weg naar een regeneratieve industrie. Voor de houtsector is biobased bouwen normaal. Dat is ook niet nieuw. Dat is juist traditioneel bouwen, in plaats van het conventionele bouwen zoals we tegenwoordig vaak doen. De integrale kennis ontbreekt echter veelal in de keten, waar vooral onwetendheid is over bijvoorbeeld brandveiligheid en vocht en factoren die materialen beïnvloeden. Om op te kunnen schalen is het nodig om te laten zien wat er mogelijk is met een circulaire standaard en kennis te delen.”

Vanaf het eerste idee voor het Levenshuis ging Horn aan de slag om partners te interesseren. “Ik ben van de visie en missie en mensen motiveren en verbinden. In het begin was het even aftasten, maar hoe concreter de uitwerking werd hoe makkelijker partners instappen. Dat zijn partners in de volle breedte, van kennispartners voor dataverzameling zoals hogeschool HAN, Circulair Friesland, het Grondstofcollectief, het Samen Biobased Bouwen Netwerk tot een waterfiltragesysteem en slimme brandblussystemen. Zo regelt een smart home systeem de ventilatie en de kwaliteit van de lucht, maar ook van de wateropslag en -filtrage.” Het gaat daarbij vooral om gezond wonen en ‘natuurzaam bouwen’, maar zullen in de loop der tijd diverse thema’s aan de orde komen rondom circulaire bouwmaterialen, water en energie. Hieraan zijn weer diverse subthema’s gekoppeld, zoals brandveiligheid, gezondheid, wooncomfort, prefabricage, Wkb (Wet kwaliteitsborging voor het bouwen) en slim energie opslaan en delen.

Alle partners delen hun kennis en laten oplossingen zien hoe ze bouwers kunnen ondersteunen bij het toepassen van biobased materialen. “Het is niet zo dat wij zouden zeggen dat je geen beton en dergelijke meer zou mogen gebruiken. Het gaat er juist om elk materiaal in zijn juiste toepassing te benutten en om groei van het aandeel biobased materialen, met oog voor lokale economie, biodiversiteit en circulariteit.”

Verrassende producten

Naast min of meer bekende producten en materialen als hout, cellulose, leem en verschillende biobased isolatiematerialen, kwam Horn ook diverse verrassende producten tegen. “Zoals het Nederlandse SAM Panels, dat een plaatmateriaal uit koemest, jeans, henneppulp of andere circulaire materialen kan maken. Of het spuiten van een coating met gerecyclede materialen. ‘Endless life’ noemt het bedrijf Cooloo dat ook wel. Zij leveren onder meer een bankstel waarvan het schuim afkomstig kan zijn uit bijvoorbeeld tennisballen en de toplaag bestaat uit een gespoten leerlaag. Verder bijvoorbeeld een brandblusgranaat met een biobased koelende vloeistof en een automist-brandblussysteem dat automatisch de hittebron opzoekt en de brand gericht blust.”

De markt is gigantisch en heeft heel veel te bieden, concludeert Horn. Waarbij hij er vooral op toeziet dat materialen ook daadwerkelijk toepasbaar zijn en industrieel in voldoende mate te produceren zijn. “Het gaat niet om nog jaren aan pilots van mogelijke toekomstige ontwikkelingen, maar om wat de markt nu al kan. Het gaat om opschalen van wat we nu weten en ook goed kunnen.”

Primeur

De vakbeurs HOUTBOUW is de publieke primeur voor het Levenshuis. “Die markeert het debuut van de roadshow. Daarna gaan we minimaal twee jaar lang door heel Nederland naar events, beurzen en bouwkavels. In die tijd zal het Levenshuis zich blijven ontwikkelen, met events, nieuwe partners en kennisdeling. Daarnaast gaan we de bouwsector ondersteunen met een website, waar je door de lagen van het Living Lab kunt navigeren. Dan kun je op elk element klikken voor meer informatie en toepasbaarheid.”

Meer lezen over het Levenshuis op de vakbeurs? Dat kan hier!