‘Er is geen standaardoplossing voor ventilatie’

Ventilatie van woningen is soms nog een ondergeschoven kindje. Het wordt dan gezien als een kostenpost, in plaats van essentieel voor een comfortabel en gezond gebouw. Sinds corona is de aandacht ervoor wel gegroeid, maar zeker in renovatie valt het niet altijd mee om de juiste oplossing te kiezen.

Ventilatie valt in de praktijk uiteen in twee verschillende componenten: de installatie en de gevel, waarin roosters en zonwering zijn aangebracht. “Dat betekent dat je voor één project in gesprek bent met en onderdelen levert aan twee verschillende partijen, die onderling niet eens met elkaar spreken”, constateert Richard Geraerts van DUCO Ventilation en Sun Control, exposant op vakbeurs Renovatie & Transformatie. Geraerts is salesmanager Nederland voor het onderdeel façade van DUCO Ventilation & Sun Contro, dat zich profileert als totaalaanbieder op het gebied van ventilatie, inclusief zonwering en koeling.

DUCO wil juist de samenhang in een project benadrukken, zegt Geraerts. “Er is geen standaardoplossing, zeker niet in renovatie. Zowel systeem C met natuurlijke toevoer en mechanische afvoer als systeem D van balansventilatie met warmteterugwinning hebben hun aandachtspunten en voor- en nadelen. De ‘richtingenstrijd’ tussen beide systemen is inmiddels minder geworden. Opdrachtgevers zoeken nu vooral naar de beste oplossing in een specifiek project.” Geraerts is dan ook blij dat er voor ventilatie voor zowel systeem C als systeem D nu ISDE-subsidie van 400 euro beschikbaar is. Ook dat zet het belang van ventileren extra op de kaart.

Ondertussen is het aanbod in ventilatieoplossingen en -componenten enorm gegroeid. Dat is zo groot geworden dat opdrachtgevers soms door de bomen het bos niet meer zien. “Daarom vragen opdrachtgevers ook steeds vaker dat we al aan de voorkant van het proces meedenken om te kijken wat er mogelijk is.”

Ruimte voor kanalen

Het valt Geraerts wel op dat in renovatie vaak gekozen wordt voor natuurlijke toevoer en mechanische ventilatie. “Ik zie dat in negen van de tien grote projecten terug. Balansventilatie vergt bouwkundige ingrepen om ruimte te creëren voor de kanalen. Dat is zowel financieel als bouwtechnisch niet altijd haalbaar.”

Energetisch is balansventilatie met WTW het gunstigste, geeft Geraerts aan. “Maar dat geldt vooral in de winter. Hoe groot is die winst in het voor- en najaar? En ondertussen staan de motoren van de balansventilatie-unit wel het hele jaar te draaien. Daarbij is ook de vraag of je door het hele huis eenzelfde temperatuur wilt hanteren. Wil je de slaapkamers ook op 20 graden houden?” Overigens was DUCO de eerste fabrikant die het tweezone-systeem voor balansventilatie introduceerde.

Belangrijk aandachtspunt bij balansventilatie is het onderhoud. “Je moet regelmatig de filters vervangen. Daarnaast moet het toestel gereinigd worden, evenals de kanalen. Je ziet wel steeds vaker dat daarvoor onderhoudscontracten worden gesloten. Een bezwaar is soms ook de grootte van de WTW-unit. DUCO heeft daarom nu een extra kleine WTW-unit geïntroduceerd. Verder moet balansventilatie goed worden ingeregeld en we zien nog wel eens dat bij installateurs de kennis daarvoor ontbreekt.”

Ontwikkeling in roosters

Een belangrijk aandachtspunt bij natuurlijke toevoer van lucht via roosters (systeem C) is het voorkomen van koudeval. “Maar ook in roosters is veel ontwikkeling geweest. Bijvoorbeeld een elektronische regeling aan de hand van binnen- en buitentemperatuur. Daarnaast zijn er roosters voor bijvoorbeeld geluidbelaste situaties en voor hoogbouw.” Met de diverse oplossingen ziet Geraerts ook volop mogelijkheden voor gebruik van systeem C bij verwarming middels een warmtepomp en zelfs voor de combinatie van roosters met triple glas.

Of het nu gaat om systeem C of systeem D, de regeling en bediening van de systemen is van eminent belang. “Vooral corporaties willen graag een systeem dat werkt zonder dat bewoners iets hoeven te doen. Daarom zijn onze mv-boxen standaard voorzien van een vochtsensor. Dat is geen luxe extra optie, maar moet gewoon standaard zijn.” Met die vochtsensor wordt gemeten of er extra ventilatie nodig is, bijvoorbeeld na gebruik van een douche. “Dat werkt beter dan dat bewoners handmatig de ventilatie op een hogere stand moeten zetten.” Het helpt mee om schimmelvorming te voorkomen. “Maar als je schimmelvorming in een woning hebt, moet je altijd eerst goed kijken naar de oorzaken. De oplossing is vaak een combinatie van bouwkundige aanpak van de schil en van ventilatie.”