Bij transformaties is brandveiligheid niet standaard

Bij renovaties en transformaties wijken situaties en details al snel af van standaard oplossingen. Brandveiligheid verdient daarom extra aandacht. Dat omvat heel veel verschillende aspecten, van lichte gevelconstructies bij bijvoorbeeld optoppingen tot schachten, vluchtwegen en leidingdoorvoeren door - met name - houten vloeren, maar ook eventuele PV-panelen op het dak.

Efectis is al een jarenlang standhouder op de vakbeurs Renovatie & Transformatie. Bij transformaties en renovaties zijn eisen vaak lager dan bij nieuwbouw; niettemin zijn de uitdagingen qua brandveiligheid minstens zo groot, juist doordat er al een bestaande situatie is, zo zegt Cindy Beckers, teammanager Expertise en Inspectie bij Efectis. “Kijk bijvoorbeeld maar naar branddoorslagtrajecten. Die zijn veel lastiger te beoordelen dan bij nieuwbouw. Denk ook aan houten vloeren, die in dit soort gebouwen nog veel voorkomen. Vaak wordt gedacht dat je met een dubbele laag gips wel een brandwerendheid van 60 minuten realiseert. Dat kan soms ook wel kloppen, afhankelijk van de opbouw en de toegepaste isolatie. Maar wat wordt vergeten is dat er leidingen door de houten vloer heengaan. Veel van deze doorvoeren zijn niet getest voor houten vloeren. Daarmee kun je de brandveiligheid dus niet garanderen.”

Vluchtroutes en schachten

Beckers kan vele aspecten noemen die juist bij renovaties en transformaties aandacht verdienen wat betreft de brandveiligheid. “Zo hebben kantoren vaak maar één vluchtroute. Als je die transformeert naar woningen, heb je een extra vluchtroute nodig. Dan moet je goed kijken hoe je die gaat inpassen zodat iedereen veilig kan vluchten. Dat geldt ook voor de inpassing van schachten. Hoe sluiten nieuwe of hergebruikte schachten aan op de brandcompartimentering?”

Bij die schachten spelen ook de doorvoeren een belangrijke rol, maar is er ook nog een ander aspect dat aandacht verdient: het onderhoud. “Maar dat geldt voor veel meer aspecten van brandveiligheid en voor ieder pand, ook voor nieuwbouw. Wie zorgt er voor dat de brandwerendheid op peil blijft? Stel dat er een monteur een extra kabeltje door de schacht legt, zoals bijvoorbeeld glasvezel. Die monteur legt alleen zijn kabel, maar als je de doorvoer niet brandwerend afdicht, kunnen brand en rook zich zo maar via dat ene kabeltje en die ene doorvoer over meerdere woningen verspreiden. De gebouweigenaar is er voor verantwoordelijk dat de doorvoeren brandwerend worden afgedicht, maar de gemiddeld gebruiker heeft die kennis niet.”

Brandvertragende behandeling

“Dat speelt ook bij de brandwerendheid van de gevel. Bij bijvoorbeeld optoppingen wordt vaak gekozen voor een lichte gevelconstructie, met hout als afwerking. Die gevel moet vanwege hoogte en brandoverslag in veel gevallen voldoen aan Brandklasse B. Dat geldt voor de gevelconstructie in zijn geheel, die daar dus ook in die opbouw op getest moet zijn. De houten gevelbekleding moet daarvoor brandvertragend behandeld zijn. Maar die brandvertragende behandeling moet na verloop van tijd onderhouden worden of opnieuw worden aangebracht. Daar is niet iedereen zich altijd van bewust. Dat soort aspecten van brandveiligheid zijn allemaal vastgelegd in rapporten, maar die blijven regelmatig in de la liggen.”

Zelfs de PV-installatie is van belang bij de beoordeling van de brandveiligheid van een pand, geeft Beckers aan. “Veelal worden brandcompartimenten beschouwd als gesloten doosjes. De PV-installatie op het dak ligt daar dan buiten. Maar bij de compartimentering gaat het over brandoverslag. Dat gaat ineens anders werken als er een PV-installatie op het dak staat. Dan kunnen vlammen zich onder de installatie door verspreiden naar een ander compartiment. Het is in de bouwregelgeving niet verboden om PV-installaties over een brandscheiding te plaatsen, maar je moet van tevoren wel goed over de brandveiligheid nadenken.”

Vroeg stadium

“We hopen op de beurs Renovatie & Transformatie in contact te komen met ontwerpers en opdrachtgevers, zodat we in een vroeg stadium bij plannen worden betrokken. Dat is beter en goedkoper dan dat je iets wat al gerealiseerd is, moet proberen te verbeteren. Als je een al gerealiseerde oplossing achteraf moet beoordelen en je die dan niet goed kunt onderbouwen, zul je moeten gaan testen op brandveiligheid. Dat kost geld, maar levert ook vertraging op, met wellicht boeteclausules voor te late oplevering. Daarnaast kun je te maken krijgen met faalkosten omdat je oplossingen moet aanpassen of vervangen.”

“We merken op de beursvloer dat veel aannemers ons weten te vinden. Die komen vooral met vragen over gelijkwaardigheid. Bij renovaties en transformaties heb je al snel te maken met situaties die afwijken van waar in de testrapporten voor nieuwbouw vanuit is gegaan. In hoeverre mag je daar dan van afwijken? Dat vereist een expert judgement. Daar mag het bevoegd gezag vervolgens ook nog iets van vinden. Gelukkig merken we wel dat het bevoegd gezag onze adviezen bijna altijd overneemt omdat we een goede naam hebben, maar dat betekent ook dat we onze kwaliteit in adviezen goed bewaken.”

“Daarnaast komen aannemers bij ons als ze bijvoorbeeld door bevoegd gezag of vanuit de Wkb geconfronteerd zijn met zaken die vanuit oogpunt van brandveiligheid niet kloppen. Dan ben je dus eigenlijk te laat. Een aannemer moet alle aspecten van een bouwproject aan elkaar knopen en kan niet overal verstand van hebben en elk aspect scherp in het oog hebben. Het kan zelfs zo zijn dat vanuit bevoegd gezag of Wkb-toezicht belangrijke dingen qua brandveiligheid over het hoofd worden gezien. Juist daarom is het belangrijk dat wij vroegtijdig aan tafel zitten bij ontwerp of werkvoorbereiding.”

Op de beursvloer wil Efectis dan ook graag in gesprek komen met bezoekers vanuit de sector. “We staan daar niet met verkopers, maar met adviseurs. Die vinden het leuk om op inhoudelijke zaken in te gaan.”

Tijdens de vakbeurs Renovatie & Transformatie is Efectis te vinden op stand 1.D069