‘Norm garandeert kwaliteit van groene daken en gevels’
In gesprek expert René Broersen, bestuurslid van Vereniging Bouwwerk Begroeners
Er zit een stijgende lijn in het aantal groene daken en gevels. Dat geldt ook bij renovatie. Uiteraard moet daarbij goed gekeken worden naar de constructieve mogelijkheden van een bestaand gebouw, maar daarnaast is er aandacht nodig voor een kwalitatief goede aanleg en opbouw van de systemen. De normering van Vereniging Bouwwerk Begroeners biedt daarvoor een betrouwbare basis.
Er zijn geen speciale wettelijke eisen en normeringen voor groene daken en groene gevels, buiten de standaard gebouweisen van bijvoorbeeld het Bouwbesluit. De algemene regelgeving richt zich vooral op constructieve zaken en bijvoorbeeld (brand)veiligheid. Daarnaast is er onder meer de BRL 9341 voor steenachtige substraten, die vooral over de milieuaspecten daarvan gaat. Maar daarmee is er nog niets geregeld omtrent de kwaliteit van groene daken en gevels.
Om die kwaliteit van groene daken en gevels te waarborgen, heeft de Vereniging Bouwwerk Begroeners (VBB) een eigen normering uitgebracht. Bestuurslid René Broersen van VBB: “Die is gebaseerd op de Duitse FLL-norm (Forschungsgesellschaft Landschaftsentwicklung Landschaftsbau). Deze norm geldt in Duitsland al heel lang en wordt eigenlijk in heel Europa gebruikt. Wij hebben die nu in licentie in het Nederlands vertaald én die aangepast aan de Nederlandse markt. De Nederlandse markt wijkt op een aantal punten af van de Duitse markt, bijvoorbeeld in gebruikte substraten. Met die vertaling en aanpassing combineren we het goede van alle twee.”
Technische handleiding
De VBB spant zich in om die norm onder de aandacht te brengen, vooral bij ontwerpers en opdrachtgevers. Zij zouden er goed aan doen om gebruik van de norm voor te schrijven. “Het is een technische handleiding waaraan substraten en opbouw minimaal moeten voldoen. De norm geeft ook inzicht in de gewichten per vierkante meter die bij een systeem horen, zodat er constructief mee gerekend kan worden. Het gebruik van steenwol als substraatvervanger wordt in de norm afgeraden. Dat is een lichtgewicht opbouw en het wordt in de kassenteelt ook toegepast, maar daar wordt de steenwol regelmatig vervangen. Een licht systeem is mooi, maar het moet wel functioneren. Soms moet je ook gewoon eerlijk zijn en aangeven dat een dak niet geschikt is om te vergroenen. Met name in renovatie. Soms kan het dan ook zijn dat je een sedumdak moet adviseren in plaats van een gebruiksdak. Of dat het bijvoorbeeld niet mogelijk is om PV te plaatsen, terwijl dat juist samen met sedum een heel mooie combinatie vormt. Door het verkoelend effect van het groen hebben de PV-panelen een hogere opbrengst.”
Veiligheid
“Veiligheid speelt een belangrijke rol in de norm. Normaal gesproken kom je niet heel vaak op een plat dak, maar als je er een groendak van maakt kom je er vaker, al was het alleen maar vanwege onderhoud. Dan worden veiligheid en valbeveiliging ook belangrijker.”
De norm richt zich niet op specifieke producten of systemen, maar omvat algemene richtlijnen voor kwaliteit. “We willen geen keuzes beperken, maar wildgroei voorkomen van systemen en opbouwen die niet werken. Juist daarom is de norm breed toepasbaar, ook voor het werken met producten die niet afkomstig zijn van leden van de VBB. Met deze norm ben je voor 90 procent verzekerd dat je een systeem krijgt dat goed gaat functioneren. Belangrijk is daarbij wel dat je van tevoren de juiste informatie beschikbaar hebt. Verder blijft het succes afhankelijk van onderhoud en plantverzorging.”
Het aanbrengen van groendaken en groene gevels heeft overigens diverse voordelen. Uiteraard dragen ze bij aan de biodiversiteit in de omgeving en kunnen ze ook nog eens een functie vervullen als retentiedak voor opslag en vertraagde afvoer van hemelwater. Maar daarnaast zijn er ook op gebouwniveau voordelen te behalen. “Zo gaat de bitumen dakbedekking ongeveer twee keer zo lang mee doordat die niet meer aan UV-straling wordt blootgesteld. Daarnaast blijft het koeler in het gebouw door de isolerende werking van het groen. Daardoor daalt in de zomer het verbruik van de airco. Het groensysteem draagt ook bij aan een betere geluidisolatie. En met een groendak krijg je extra leefruimte, zowel bij wonen als werken, met ook nog eens een gezondere leefomgeving!”
Om de richtlijnen toegankelijk te maken voor alle stakeholders, heeft de VBB op zijn site een kennisbank gepubliceerd waarin normbladen voor dakbestrating, retentiedaken en solargroendaken zijn opgenomen. Dat zijn handreikingen die aangeven op welke aspecten moet worden gelet voor een kwalitatief goede en veilige oplossing.